IRAN:BILA PESA YA CHINA HAKUNA KUPITA

 


Hadi kufikia Machi 2026 Iran inafikiria au imeanza kuruhusu baadhi ya meli za mafuta kupita katika Mlango wa bahari wa Hormuz (Strait of Hormuz) kwa sharti la kutumia sarafu ya China, Yuan, badala ya Dola ya Marekani. 


Hapa kuna mambo muhimu ya kufahamu kuhusu hali hiyo:


Sharti la Malipo ya Yuan: Iran imetoa pendekezo la kuruhusu meli kupita ikiwa biashara ya mafuta yanayosafirishwa itafanywa kwa kutumia Yuan. Hatua hii inatazamwa kama mbinu ya Iran kukwepa vikwazo vya kifedha vya nchi za Magharibi na kupunguza utegemezi wa Dola ya Marekani. 


Meli Zilizoruhusiwa: Tayari kuna ripoti za meli za kigeni kuruhusiwa kupita baada ya kuthibitisha kuwa mzigo wao umelipwa kwa Yuan. Kwa mfano, meli ya mafuta iitwayo "Karachi" iliripotiwa kupita salama baada ya malipo kufanyika kwa sarafu hiyo. 

Uhusiano na China: Hatua hii inaimarisha ushirikiano wa kimkakati kati ya Iran na China, ambapo China ni mnunuzi mkubwa wa mafuta ya Iran na imekuwa ikijaribu kukuza matumizi ya Yuan kimataifa. 


Hali ya Mlango wa Hormuz: Mlango huu ulikuwa umefungwa kwa sehemu kubwa kwa meli zenye uhusiano na Marekani, Israel, na washirika wao kutokana na migogoro ya kijeshi inayoendelea eneo hilo. Meli zinazojitangaza kuwa na "Wafanyakazi wa China" au "Mmiliki wa China" zimekuwa zikiruhusiwa kupita kwa urahisi zaidi. 


Msimamo wa Kimataifa: Marekani imekuwa ikijaribu kuunda ushirikiano wa kijeshi kufungua mlango huo kwa nguvu, huku wachambuzi wakionya kuwa sharti hili la Yuan ni "mtego wa kiuchumi" kwa mfumo wa kifedha wa Dola (petrodollar). 


Kwa muhtasari, Iran inatumia Mlango wa Hormuz kama silaha ya kiuchumi na kijeshi, ambapo kuruhusu meli kupita kwa kutumia Yuan ni sehemu ya mpango wao mpya wa kudhibiti usafirishaji katika eneo hilo.