Kulikuwa na ardhi ya kale sana, ardhi iliyobeba siri za maelfu ya miaka… ardhi tunayoijua leo kama Iran.
Hadithi yake haianzi na wafalme wala majumba… bali inaanza takribani miaka 800,000 iliyopita, wakati binadamu wa kwanza walipokuwa wakizunguka katika milima ya Zagros, wakipambana na hali ngumu za maisha. Hapo ndipo mwanzo wa simulizi hili ulipochipuka.
Kadri miaka ilivyopita, takribani miaka 12,000 iliyopita, kitu kikubwa kilitokea. Binadamu hawakuwa tena wawindaji tu… walianza kulima. Vijiji vikaanza kujengwa. Jamii zikaanza kuundwa. Hapo ndipo ustaarabu ulipoanza kuchanua.
Karne nyingi baadaye, mwaka 678 kabla ya Kristo, falme zilianza kuinuka. Na kisha akatokea mtu ambaye historia haiwezi kumsahau Cyrus the Great. Alijenga dola kubwa iliyovuka mipaka ya bara moja hadi jingine. Dunia ilianza kuitambua Persia kama nguvu kubwa.
Miaka ikaendelea kusonga. Dola zikapanda na kushuka Parthia, kisha Sasania. Kipindi hiki kilikuwa cha fahari, sayansi, na utamaduni. Persia ilikuwa moyo wa ustaarabu wa dunia.
Lakini historia haikai palepale…
Karne zilipita, na mwaka 1501, mabadiliko makubwa yalitokea. Uislamu wa Kishia ulifanywa dini rasmi ya taifa. Hii iliipa Iran utambulisho wa kipekee unaoendelea hadi leo.
Miaka ya baadaye haikuwa rahisi. Falme zilibadilishana Afsharid, Zand, hadi Qajar. Lakini roho ya taifa haikufa.
Kisha tukafika mwaka 1905. Wananchi waliinuka wakidai haki na mabadiliko. Mapinduzi ya katiba yakazaliwa, mwanzo wa Iran ya kisasa.
Miaka michache baadaye, mwaka 1925, Reza Shah Pahlavi alichukua madaraka. Aliibadilisha nchi kwa kasi. Na mwaka 1935, dunia ikaambiwa rasmi “Sio Persia tena… sasa ni Iran.”
Lakini chini ya maendeleo hayo, kulikuwa na mvutano uliokuwa ukiongezeka kimya kimya…
Mpaka mwaka 1979, moto ulilipuka.
Mapinduzi makubwa yalitokea. Ufalme ukaanguka. Na Ayatollah Ruhollah Khomeini akaibadilisha nchi kuwa Jamhuri ya Kiislamu.
Tangu hapo, Iran haikuwahi kuwa ile ile tena.
Mwaka 1989, uongozi mpya ukaanza chini ya Ali Khamenei mtu mwenye mamlaka makubwa kuliko wote nchini.
Leo hii, Iran ni taifa lenye watu zaidi ya milioni 90. Mji wake mkuu, Tehran, ni moyo wa uchumi na siasa.
Ni taifa lenye utajiri mkubwa wa mafuta na gesi nguvu ya nishati duniani. Lakini pia ni taifa linalokabiliwa na changamoto: vikwazo vya kiuchumi, migogoro ya kisiasa, na mvutano wa kimataifa.
Katika ukanda wa Mashariki ya Kati, Iran ina ushawishi mkubwa. Inaunga mkono makundi kama Hezbollah na Hamas, na ina mvutano mkubwa na Israel.
Na bado, kuna suala linaloifanya dunia isimame na kuangalia mpango wake wa nyuklia. Iran inasema ni wa amani… lakini dunia ina maswali mengi.
Hivyo ndivyo ilivyo hadithi ya Iran.
Hadithi ya ardhi iliyoshuhudia mwanzo wa binadamu…
ikajenga falme kubwa…
ikapitia mapinduzi…
na leo imesimama kama taifa lenye nguvu, historia nzito, na mustakabali usio na uhakika.